Asansör periyodik kontrolü, bakım firmasının aylık ziyaretlerinden tamamen bağımsız bir yasal yükümlülük. Her asansörün, TÜRKAK akredite bağımsız bir kuruluş tarafından yılda en az bir kez denetlenmesi zorunlu.
Bu rehber; sürecin tüm adımlarını, kuruluş seçimini, başarısız kontrol sonrası yapılacakları ve dijital takip yöntemini açıklıyor.
Periyodik Kontrol Nedir ve Neden Zorunlu?
Aylık bakım, asansörün operasyonel sağlığını koruyan rutin servistir — bakım firmasının teknik personeli tarafından gerçekleştirilir. Periyodik kontrol ise asansörün yasal uygunluğunu doğrulayan resmi denetimdir — bakım firmasından bağımsız, akredite bir kuruluş tarafından yapılır.
Bu ayrım kasıtlı: bakım firmasının kendi müşterisindeki asansörü bağımsız olarak denetleyemeyeceği ilkesi, AB Direktifi 2014/33/EU ve bunu ülkemize uyarlayan Asansör Yönetmeliği'nden geliyor.
Yaptırımlar:
- Kontrol yapılmamış veya süresi geçmiş asansör, belediye denetiminde tespit edildiğinde mühürlenebilir.
- Kontrol raporu olmaksızın yapılan bakım, denetimde yasal ihlal olarak kayıt altına alınır.
- Kaza durumunda kontrol eksikliği, bakım firmasının ve bina sahibinin hukuki sorumluluğunu ağırlaştırır.
A Tipi Muayene Kuruluşu Nedir?
A tipi muayene kuruluşu, TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından akredite edilmiş ve asansör denetimi konusunda yetkilendirilmiş bağımsız kuruluştur.
Başlıca A tipi muayene kuruluşları (bilgi amaçlı — güncel liste için Bakanlık'a başvurunuz):
- TÜV Rheinland Türkiye
- Bureau Veritas Türkiye
- SGS Türkiye
- DEKRA Türkiye
- TÜVTURK (belirli bölgeler için)
Kuruluş seçiminde dikkat edilecekler:
- İlinizde aktif bürosu veya denetçisi var mı?
- Randevu süresi ne kadar? (bazı kuruluşlarda 2–4 hafta bekleme süresi olabilir)
- Rapor formatı elektronik mi sunuluyor?
Periyodik Kontrol Süreci: Adım Adım
Adım 1 — Başvuru
A tipi muayene kuruluşuna başvurun. Başvuruda şunlar istenir:
- Asansörün teknik kimliği (marka, model, seri numarası, kurulum yılı)
- Bina adresi ve kat bilgisi
- Son periyodik kontrol raporu (varsa)
- Yetkili servis belgesi fotokopisi
Başvuru tarihinden itibaren kuruluşun yoğunluğuna bağlı olarak denetim tarihi birkaç gün ila birkaç hafta içinde belirlenir.
Adım 2 — Denetim Günü Hazırlığı
Denetimden önce bakım firmasının sahada olması beklenir. Denetçi şunları inceleyecektir:
- Son bakım kayıt defteri (dijital veya fiziksel)
- Güvenlik bileşenlerinin çalışma durumu (acil stop, kapı kilitleme, aşırı hız koruyucu)
- Makine dairesi ve şaftın fiziksel durumu
- Elektrik panosu ve güvenlik devresi
- Kabin içi ekipmanlar
Hazırlık kontrol listesi:
- [ ] Bakım kayıtları eksiksiz ve güncel mi?
- [ ] Son aylık bakım yapıldı mı?
- [ ] Bina yöneticisi denetim saatinden haberdar mı?
- [ ] Makine dairesine erişim hazır mı?
Adım 3 — Denetim
Denetim süresi asansör tipine ve kompleksliğine bağlı olarak genellikle 1–2 saat. Denetçi yerinde tüm güvenlik testlerini gerçekleştirir.
Adım 4 — Rapor
Denetim tamamlandıktan sonra A tipi muayene kuruluşu resmi periyodik kontrol raporu düzenler. Raporda şunlar yer alır:
- Denetim tarihi ve kuruluş bilgileri
- Asansörün teknik kimliği
- Değerlendirme sonucu: Uygun veya Uygun Değil
- Tespit edilen eksiklikler (varsa) ve düzeltici önlem için süre
Başarısız Kontrol Durumunda Ne Yapılmalı?
"Uygun değil" raporu alan asansör için izlenecek yol:
- Raporun tesliminde eksiklikleri belgeleyin: Hangi madde(ler) gerekçe olarak gösterildi?
- Aciliyet değerlendirmesi yapın: Tespit, güvenlik açığı mı yoksa teknik eksiklik mi?
- Güvenlik açığı (kabinden çıkış engeli, kapı kilitleme arızası): Asansörü derhal hizmet dışı bırakın.
- Teknik eksiklik: Rapordaki süre içinde giderin; asansör çalışmaya devam edebilir.
- Eksiklikleri giderin ve belgeleyin: Her düzeltici eylem bakım kaydına işleyin.
- Yeniden kontrol başvurusu yapın: Muayene kuruluşuna eksikliklerin giderildiğini bildirin ve yeniden denetim talep edin.
Dijital Takip: Periyodik Kontrol Sürecini Yazılımla Yönetmek
Kağıt Takibinin Riskleri
- Periyodik kontrol tarihi takvime işlenmezse kaçabilir — özellikle çok asansörlü portföyde.
- Rapor fiziksel ortamda kaybolursa denetimde sunulamaz.
- Süresi yaklaşan kontrolleri belirleme için ayrı bir takip mekanizması kurmak gerekir.
LiftGrid ile Periyodik Kontrol Yönetimi
Otomatik Hatırlatıcı: Her asansör için periyodik kontrol bitiş tarihini sisteme girin. Tarih yaklaştığında hem firmaya hem müşteriye otomatik uyarı gönderilir; ihmal olmaz.
Dijital Rapor Arşivi: Muayene kuruluşundan alınan periyodik kontrol raporu binanın dijital kartına yüklenir. Denetimde veya müşteri toplantısında saniyeler içinde erişilebilir.
Bakım-Kontrol İlişkilendirme: Aylık bakım kayıtları ve periyodik kontrol raporları aynı asansör kartında birlikte görüntülenir; bütünsel uyum geçmişi tek ekranda.
Çoklu Asansör Takibi: Portföydeki tüm asansörlerin periyodik kontrol durumunu filtreli görünümde izleyin: bu ay bitenler, önümüzdeki 30 gün içinde bitenler, süresi geçenler.
Sık Sorulan Sorular
Periyodik kontrol ücretini kim öder? Genellikle bina sahibi veya yönetim kurulu öder. Bazı sözleşmelerde bakım firması periyodik kontrol sürecini koordine eder; ücret doğrudan muayene kuruluşuna yatırılır. Bu koşul sözleşmede açıkça belirtilmelidir.
Aynı ilde birden fazla muayene kuruluşuna başvurulabilir mi? Evet. Randevu süresi veya fiyat nedeniyle farklı kuruluşu tercih edebilirsiniz. Önemli olan kuruluşun TÜRKAK akreditasyonuna sahip olması.
Kontrol raporunu müşteriye sunmak zorunda mıyım? Yasal olarak zorunluluk açık değil; ancak profesyonel ilişki açısından müşteriye raporun kopyasını sunmak güvenilirlik yaratır ve sözleşme yenileme oranını olumlu etkiler.
Periyodik kontrol, bakım firmaları için salt uyum yükümlülüğü değil — müşteriye güvenilirlik sinyali veren ve denetim riskini ortadan kaldıran yapısal bir süreç. Bu süreci sistematik yönetmek, hem operasyonel hem ticari avantaj sağlar.
Türkiye Asansör Bakım Yönetmeliği Rehberi →