"Asansör sertifikası" ifadesi pratikte birden fazla belgeyi kapsıyor. Bu belgelerin hangisinin ne için gerekli olduğunu, nasıl alındığını ve takibinin nasıl yapılacağını bilmek — hem asansör servis firmaları hem bina yöneticileri için kritik.
Bu rehber Türkiye'deki asansör belge ekosistemini netleştiriyor.
Türkiye'de Asansör Belgelerinin Haritası
Türkiye'de asansörlerle ilgili üç ayrı belge kategorisi var. Bunların görevini ve sorumlusunu karıştırmak sıkça yaşanan bir sorun.
1. CE İşareti ve Uygunluk Beyanı (Yeni Asansörler)
Kim için: Asansör üreticisi ve kurulum firması
Amacı: Asansörün piyasaya arz sırasında AB Direktifi 2014/33/EU gereksinimlerini karşıladığını belgeler
Geçerlilik süresi: Asansörün ömrü boyunca geçerli; ancak yıllık periyodik kontrol zorunluluğunu ortadan kaldırmaz
Sorumlusu: Üretici ve kurulumu yapan firma
2. Periyodik Kontrol Raporu (Faaliyetteki Asansörler)
Kim için: Her asansör için yılda en az bir kez
Amacı: Asansörün mevcut durumunun güvenlik standartlarına uygunluğunu belgeler
Düzenleyen: A tipi muayene kuruluşu (TÜRKAK akredite)
Geçerlilik süresi: 1 yıl (yıllık yenileme zorunlu)
Sonuç: "Uygun" veya "Uygun Değil"
3. Yetkili Servis Belgesi (Bakım Firması)
Kim için: Asansör bakım ve onarım hizmeti sunan firma
Amacı: Firmanın bakım hizmeti sunma yetkisini gösterir
Düzenleyen: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Geçerlilik süresi: 5 yıl
Periyodik Kontrol Raporu Nasıl Alınır?
En sık sorulan sertifika türü olan periyodik kontrol raporu, aşağıdaki adımlarla alınır:
Adım 1 — Muayene Kuruluşu Seçin
TÜRKAK akredite A tipi muayene kuruluşları arasından ilinize yakın ve aktif bürosu olan birini seçin. Başlıca kuruluşlar:
- TÜV Rheinland Türkiye
- Bureau Veritas Türkiye
- SGS Türkiye
- DEKRA Türkiye
- TÜVTURK (belirli bölgeler)
Güncel ve tam liste için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın resmi kaynağına başvurunuz.
Adım 2 — Başvuru Belgelerini Hazırlayın
Muayene kuruluşuna başvuruda şunlar istenir:
- Asansörün teknik kimliği (marka, model, seri numarası, üretim ve kurulum yılı)
- Bina adresi ve kat sayısı
- Son periyodik kontrol raporu (varsa)
- Bakım firmasının yetkili servis belgesi (bina sahibi veya yönetici başvuruyorsa)
Adım 3 — Denetim Randevusu
Başvurunun ardından kuruluş denetim tarihi belirler. Bekleme süresi kuruluş yoğunluğuna bağlı olarak birkaç günden birkaç haftaya uzanabilir. Sertifika yaklaşıyorsa 4–6 hafta öncesinde başvurmak güvenli marj sağlar.
Adım 4 — Denetim Günü
A tipi muayene denetçisi bina yerinde şunları kontrol eder:
- Güvenlik bileşenleri (acil stop, kapı kilitleme, aşırı hız koruyucu, tamponlar)
- Kabinin durumu ve aydınlatması
- Makine dairesi ve şaft
- Son aylık bakım kayıtlarının güncelliği
Bakım firması denetim günü sahada bulunmalıdır. Denetçi son bakım kaydını inceleyecek; kayıt eksikse bu raporda olumsuz not olarak yer alabilir.
Adım 5 — Raporun Düzenlenmesi
Denetim tamamlandıktan sonra kuruluş yazılı rapor düzenler:
- "Uygun" sonucu: rapor periyodik kontrol belgesi olarak işlev görür, 1 yıl geçerlidir.
- "Uygun Değil" sonucu: eksiklikler ve düzeltici önlem süresi belirtilir; asansör eksiklikler giderilinceye kadar hizmet dışı kalabilir.
Yetkili Servis Belgesi Nasıl Alınır / Yenilenir?
Bu belge asansör bakım firmaları için geçerlidir; bina sahibinin değil bakım firmasının sorumluluğundadır.
İlk Başvuru
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İl Müdürlüğü'ne başvuru
- Şirket tescil belgeleri, teknisyen yetkinlik belgeleri ve teknik ekipman listesi sunulur
- İl müdürlüğü yerinde denetim gerçekleştirir
- Uygunluk onaylanırsa 5 yıl geçerli belge düzenlenir
Yenileme
5 yıllık süre dolmadan başvuru yapılmalıdır. Süre dolduktan sonra hizmet sunan firma ve müşteri bina yöneticisi mevzuat ihlali riski taşır.
Yenileme için dikkat:
- Personel yetkinlik belgelerinin güncel olması gerekir
- Teknik ekipman envanteri revize edilmişse belgelenmeli
- Yenileme süreci başvurudan onaya kadar birkaç haftayı bulabilir — süre dolmadan 2–3 ay öncesinde başvurulması önerilir
Sertifika Takibi: Dijital Yönetimin Önemi
Kağıt Takibinin Riski
Bir firmada 50–100 asansör portföyü varsa, her birinin periyodik kontrol yılını ayrı ayrı takip etmek hataya açık. En sık yaşanan senaryolar:
- Kontrol tarihi geçti, farkında olunmadı — belediye denetiminde mühürleme
- Müşteriden bitiş tarihi bilgisi isteniyor, bilgi yok — sözleşme krizi
- Yetkili servis belgesi süresi geçti, yeni müşteri ihalesine girilemedi
LiftGrid ile Otomatik Takip
LiftGrid her asansör için periyodik kontrol bitiş tarihini ve yetkili servis belgesi bitiş tarihini kaydeder. Yaklaşan tarihler için:
- Firma tarafına otomatik uyarı (e-posta veya uygulama bildirimi)
- Müşteri bina yöneticisine opsiyonel bildirim
Tüm raporlar ve sertifikalar binanın dijital kartına yüklenerek arşivlenir; denetimde veya ihale hazırlığında anında erişilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Sertifika olmadan asansör çalıştırılabilir mi? Mevzuat açısından süresi geçmiş periyodik kontrol belgesiyle asansör kullanmak yaptırım riski taşır. Belediye denetiminde tespit edildiğinde mühürleme uygulanabilir.
Periyodik kontrol masrafını kim öder? Genel kural: bina sahibi veya yönetim kurulu öder. Bazı bakım sözleşmelerinde koordinasyonu bakım firması üstlenir; ücret genellikle doğrudan muayene kuruluşuna ödenir. Bu koşul sözleşmede açıkça belirtilmeli.
Yeni yapılan asansörde periyodik kontrol ne zaman gerekli? Kurulum sonrası CE işareti ve uygunluk beyanı alınır. Periyodik kontrol yükümlülüğü kurulumu takiben başlar; genellikle ilk yıldan itibaren yıllık kontrol gereklidir. Kesin tarih için yerel belediye ve bakım sözleşmesini kontrol edin.
Aynı ilde birden fazla muayene kuruluşu kullanılabilir mi? Evet. Randevu süresi ve fiyat kriterlerine göre kuruluş seçilebilir; önemli olan TÜRKAK akreditasyonu.
Asansör sertifika sürecini sistematik yönetmek — başvuru zamanlaması, denetim hazırlığı ve belge arşivleme — hem yasal uyumu sağlar hem müşteri güvenini pekiştirir.
Asansör Periyodik Kontrol Süreci Rehberi →